Usta ve müteahhitler ne kadar kapora istemeli?

Kapora üç iş görür: malzemeyi almadan önce parasını karşılar, takviminizde yer ayırır ve müşterinin ciddi olduğunu teyit eder. Az isterseniz müşterinin işini siz finanse edersiniz. Çok isterseniz işi kaybedersiniz. Doğru rakamı nasıl seçeceğinizi anlatalım.

Yaygın kapora oranları

Tek bir doğru oran yok ama şu aralıklar yaygındır:

İş türü	Yaygın kapora
Küçük tamir veya servis	Yok ya da iş bitiminde ödeme
Standart tadilat	%10–30
Özel sipariş malzeme	%30–50
Birkaç hafta süren büyük iş	Kapora + hakediş ödemeleri

Peşin harcamanız gereken para ne kadar büyükse (özel ölçü dolap, sipariş seramik, PVC doğrama), kapora da o kadar yüksek olmalı.

Kaporanın hukuki çerçevesi

Türk Borçlar Kanunu’na göre (md. 177) sözleşme yapılırken verilen kapora, aksi kararlaştırılmadıkça bir cayma parası değil, sözleşmenin yapıldığının işaretidir ve iş tamamlandığında toplam bedelden düşülür. Kaporanın hangi durumda iade edileceğini ya da yanacağını sözleşmeye veya tahmine açıkça yazın.

Kurallar iş türüne ve duruma göre değişebilir; emin değilseniz bir hukukçuya danışın. Bu rehber hukuki tavsiye değildir.

Büyük işlerde ödeme planı kullanın

Uzun işlerde tek bir kapora ve son fatura, riskin çoğunu size bırakır. Ödemeleri müşterinin görebileceği aşamalara bağlayın:

Aşama	Ödeme
Sözleşme imzası	%10–30 kapora
Tesisat/elektrik altyapısı bitti	%30
Alçı veya seramik bitti	%30
Son kontrol ve teslim	Kalan tutar

Planı tahmine yazın ki ikinci ödeme talebi kimseyi şaşırtmasın.

Kaporayı nasıl istemeli

• Kapora tutarını ve tarihini mesajda değil, tahminin üzerinde yazın
• Neyi karşıladığını söyleyin: “Kapora, sipariş seramiği ve başlangıç tarihinizi karşılıyor.”
• İade edilip edilmeyeceğini ve hangi koşullarda olacağını belirtin
• İmzayı ve kaporayı aynı anda isteyin
• Tutarın KDV dahil mi hariç mi olduğunu yazın

Kaydedin, sonra kalanı faturalayın

En sık yapılan kapora hatası az ya da çok istemek değil; son faturada kaporayı düşmeyi unutmak veya iki kez düşmektir. Her kaporayı ve ara ödemeyi tarih ve tutarıyla belgeye işleyin, faturada kalan tutarı gösterin. Örnek hesap için tahmini faturaya çevirme rehberine bakın.

Bunu Invo’da yapmak

Invo kapora ve ödemeleri doğrudan belgenin üzerinde tutar; raporlar hâlâ ne kadar alacağınız olduğunu gösterir:

• Marj, satış vergisi, kapora ve ödeme geçmişi
• Cihazda müşteri imzası
• Raporlar: faturalanan, tahsil, açık, vadesi geçmiş
• USD, EUR, GBP ve TRY